Kanser, insanoğlunun varoluşundan beri büyük sıkıntı ve acılara neden olan, çoğu zaman çaresizlik duygusu ve psikolojik çöküntünün eşlik ettiği bir sağlık sorunudur. Erken tanı ve tedavinin büyük önem taşıdığı bu hastalıkta ağrı, bazen hastanın hekime ilk başvuru sebebi iken çoğu zaman da hastalığının seyri sırasında baş etmek zorunda kaldığı, tedavisini ve yaşamsal faaliyetlerini engelleyebilecek boyutlara varabilen bir problemdir. Ağrı tedavisinin en önemli unsurlarından biri olan multidisipliner yaklaşım; yani tıbbın çeşitli dallarından (algoloji, onkoloji, cerrahi, radyoloji, psikiyatri, psikoloji, aile hekimliği) hekimlerin ortak çalışması, kanser tedavisinde de kritik öneme sahiptir. Bu şekilde hastalığın iyileştirilmesine yönelik tedavi devam ederken hastanın yaşam kalitesinin de yükseltilmesi olası olur.
Kanserde ağrı başlıca üç nedene bağlıdır:
Tümöre bağlı nedenler (%77)
Kanser tedavisi sırasında uygulanan cerrahi, kemoterapi, radyoterapi gibi yöntemler (%19)
Kanser dışı nedenler (%4)
Tümörün kendisi ise şu nedenlerle ağrıya yol açar:
*Kemik dokusunun işgali
*Sinir dokusu ve köklerine bası
*Sinir dokusunun işgali
*Kan damarlarının işgali ve damar tıkanıklıkları
*İçi boş organların (ör.: barsaklar) veya çeşitli kanalların (ör.: safra kanalları) tıkanması
*Kas, kemik kılıfları ya da benzer ağrıya duyarlı dokuların işgali
Özellikle kanserin ileri dönemlerinde ağrı şiddeti artar. Her yıl yaklaşık 4.5-5 milyon insanın kansere yakalandığı ve bu hastaların yaklaşık yüzde 80’inin ağrı çektiği bilinmektedir. Bu nedenle kanserli hastalardaki ağrı sorunu aynı zamanda toplumsal bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır.
Ağrının tedavi edilmesi hastanın yaşamsal faaliyetlerini yerine getirebilmesini kolaylaştıracağı gibi moralini de yükselterek tedavinin başarı şansını artıracaktır.
Ağrı biliminde ve teknolojide son otuz yılda elde edilen gelişmeler yüz güldürücüdür. Basit ağrı kesici ilaçlardan, opioid grubu kuvvetli ağrı kesicilere, sinir bloklarından kompleks ağrı pompalarına kadar çok geniş bir yelpazede tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Bu konuda deneyime ve gerekli donanıma sahip, tıbbın birçok alanından hekimlerin ortak çalıştığı merkezlerde, kanser ağrısı tedavisi olan bir sağlık sorunudur.
|
