Türkiye'ye "Ağrı Tedavisi" kavramını ilk kez getiren, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Serdar Erdine anlattı.
Bel Ağrısı İçin Çıkıkçıya Değil Uzmana Başvurun
Duruş bozukluğuna, geçirilen kazaya veya başka hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan bel ağrıları sağlığı olumsuz etkiliyor. Bu sorundan kurtulmanın manipulasyondan fizik tedaviye, ameliyattan pile kadar pek çok tıbbi tedavisi var. Her hastanın durumu farklı değerlendiriliyor
Bel Neden Ağrır?
İnsan omurgası vücudun tüm yükünü taşır. Boyun ve bel omurları hareketli olduğu için, yaş ilerledikçe bu bölgeler üzerindeki yük daha fazla etki göstermeye başlar. Her bir omur çeşitli darbelerden, aşırı yükten ve hastalıklardan etkilenir. Ağır yük kaldırma, ani hareketler, dıştaki tabakanın yırtılmasına neden olur. Bel fıtığı, bel kayması budur. Bel ağrısı birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Omurları birleştiren eklemlerin iltihapları, kireçlenmeler, kemik yapısının yaşla birlikte azalması, bel ağrısı nedeni olabilir. Bel kasları üzerine aşırı yüklenme, omurganın yapısal bozuklukları, omurgaları tutan tüberküloz enfeksiyonu, yaralanmalar, romatizmal hastalıklar, tümörler bel ağrılarına yol açar. Bel ağrıları da baş ağrıları gibi başlı başına bir hastalık veya diğer bir bölgedeki hastalığın belirtisi olabilir.
Bel Kayması Yani Siyatik Nedir?
Darbe, ağır kaldırma, kaza gibi nedenlerle yastıkçıklarda meydana gelen yırtılma, omurilikten ve omurlar arasından çıkan sinirlere baskıya yol açar. Elimiz yandığında ortaya çıkan, su toplamasına benzer bir durum gelişerek sinirler üzerindeki baskıyı artırır. Sinirler üzerine olan baskı hem belde, hem de belden çıkarak sinirin dağıldığı bölgede ağrı ve diğer belirtilere neden olur. Ağrının yanı sıra; hareket kısıtlama, tutulan tarafta karıncalanma, hassasiyet kaybı, yanma hissi gibi duygular ortaya çıkar. Sinir sıkışmasının bacağa giden siyatik sinire tutulması, "siyatik" adını verdiğimiz klinik duruma yol açar. Hastanın ağrısı otururken, kalkarken, yatakta bir taraftan bir tarafa dönerken artar. Hapşırma, tıksırma, ıkınma gibi hareketlerde ağrı şiddetlenir. Ağrının şiddetlenmesinin yanı sıra, hastanın "refleks" adını verdiğimiz sinir sistemi muayenelerinde de değişiklikler ortaya çıkabilir.
Bel Kaymasına Ne Gibi Tedaviler Uygulanlmalıdır?
Bel kaymasının tedavisi ilaçlarla başlayarak, yatak istirahatı, çeşitli egzersizler, fizik tedavi yöntemleri, bele yapılan çeşitli iğneler ve cerrahi yöntemlere kadar uzanan geniş bir çerçeve içinde ele alınır. Hangi tedavinin uygulanacağı, hastalığın evresine, daha önce uygulanan tedavi yöntemlerine, hastanın genel durumuna ve geçirdiği başka hastalıklara göre değişkenlik gösterir. Ancak bel kaymasının tedavisinde çeşitli ilkeler belirlenmiş bulunmaktadır. Bel kaymasının tedavisi bir ekip halinde değerlendirilmelidir. Hasta hangi hekime başvurursa başvursun, bel kayması hastalığın bulunduğu aşamaya göre değerlendirilmelidir. Örneğin hasta fizik tedavi uzmanına giderse, gerekmediği taktirde fizik tedavi uygulaması, beyin cerrahına giderse, eğer ameliyat tek koşul değilse ameliyata alınması son derece yanlış bir uygulamadır. Tüm bu konservatif yöntemler başarılı olmadığı taktirde cerrahi girişim düşünülmelidir. Cerrahi girişim bel kaymalarında iki şekilde ele alınabilir. Birincisi; ani bel kaymalarında sinirler üzerine bası belirtileri çok fazla ise, ani bir felç gelişme, hastayı sakat bırakma olasılığı varsa, hastanın vakit geçirmeden ameliyata alınması gerekir. Aksi taktirde daha sonra onarılması mümkün olmayan bozukluklar ortaya çıkabilir. İkincisi ise, yukarıda sözü edilen ani değişiklikler yoksa, diğer tedavi yöntemleri ile elde edilmemişse, hasta cerrahi bir girişime alınır. Bel ağrılarının tedavisi ancak çok ayrıntılı bir değerlendirme, geniş bir zaman sürecine yaylan tedavi ile mümkündür.
Bel Ağrısı Başka Hangi Sebeplerden Olabilir?
Bel bölgesi kaslar açısından çok zengindir. Bu kasların içinde gelişen hassas noktalar bel ağrısına yol açabilir. Ayrıca omurların birbirine noktalarındaki eklemler ayrı bir ağrı kaynağıdır. Bel eklemlerine aşırı yüklenme, bu eklemlerde meydana gelen iltihabi değişiklikler, bel ağrısına neden olabilir. Bel bölgelerindeki bağların aşırı gerilmesi de ağrıya yol açabilir. Bu tip ağrılarda hastanın tedaviden çok, korunma yöntemlerinden yaralanması gerekir. Hastanın kaslarını kuvvetlendirici egzersizler yapması, ağır yük kaldırmaması gerekir. Bel egzersizlerinin bilinçli yapılması gerekir. Gelişigüzel yapılan hareketler yarardan çok zarar sağlar. Çünkü her kas grubunu kuvvetlendirici egzersiz birbirinden farklıdır. Yanlış hareketler sonucu bel ağrılarının şiddeti artar.
Bel Çektirmek Doğru mudur?
Halk, bel kaymasına karşı hekim olmayan kişilerin uyguladığı tedavilere ilgi gösteriyor. Ancak bu yöntem tıpta "manipulasyon terapi" olarak bilinmekte ve sadece hekimler tarafından uygulanmaktadır. Bu yöntemin hekim tarafından bile son derece titiz bir şekilde uygulanması gerekir. Aksi taktirde, çekme sırasında omurilikten çıkan sinirler omurlar arasında sıkışarak, hastalık onarılması güç bozukluklara hatta felce neden olabilir. Birçok hastada bel ağrısı basit ilaçlarla ya da yatak istirahatı ile geçebilir. Tıp dışı kişiler tarafından uygulanan bu yöntemin bazı hastalarda başarılı olması, bu yöntemlerin riskini ortadan kaldırmaz. Tıpta uygulana girişimlerde ilk ilke, hastaya yaralı olalım derken zarar vermemektir. Bu nedenle, tıp dışı kişiler tarafından bel çektirmenin son derece zararlı olduğu özellikle vurgulanmalıdır.
|
